Deze website maakt gebruik van cookies. Waarom? Klik hier voor meer informatie.

Sluiten

Communicatie in vier talen: Emma helpt als tolk mensen elkaar te begrijpen

27-6-2017 13:57:00 Tekst Werken via Manpower 2 reacties

Emma Sayed is 30 als ze in 2002 vanuit Libanon met haar broertje (Isman, dan 23 jaar) naar Nederland vlucht. Ze is universitair geschoold en spreekt drie talen (Arabisch, Engels en Frans), maar is niet in staat zich verstaanbaar te maken in een land waar alles anders is. De maatschappij, de arbeidsmarkt. Het lukt haar niet om een baan te vinden. Vastbesloten om haar leven hier vorm te geven en haar stem te laten horen, ontwikkelt ze zich.

‘Ik weet nog dat we hier aankwamen en dachten: we zijn veilig. We zijn eindelijk veilig. Maar na de opluchting, als de hectiek gezakt is, begint het pas echt. We spraken de taal niet, begrepen de mensen niet en kenden de regels niet. We hadden niemand. Er was veel onzekerheid.’

‘Libanon is het meest moderne land in de Arabische wereld. Moderne kleding en gebruiken waren ons niet vreemd. Maar zonder de Nederlandse taal te spreken is echte communicatie hier niet mogelijk. We woonden in het AZC en hoewel we heel snel een verblijfsvergunning kregen, bleven er knelpunten. Daarbij wilde ik zo graag de taal leren. Het is zó leuk als mensen hun best doen. Als jij naar Libanon komt en probeert de taal te spreken, dan zou ik daar zo blij van worden!’

Als op 19 september 2003 Emma’s dochter Céline wordt geboren, is het duidelijk. Emma, die inmiddels niet meer samen is met de vader van haar dochter, wil zelfstandig en zelfvoorzienend zijn, en daar wil ze hard voor werken. ‘Opeens besefte ik me ook: straks gaat Celine naar school. Ze zal Nederlands leren en met mij willen praten, maar dan begrijp ik haar niet.’

Dag in dag uit studeert Emma. Eerst op school, daarna nog twee uur thuis. Een enorm voordeel is haar achtergrond en talenknobbel; ze herkent veel vanuit het Engels en Frans. In 2005 slaagt ze voor het staatsexamen. ‘Ik weet nog hoe bijzonder dat was. Op het NT2 - Het Nederlands Dicteer 2e taal - had ik nul fout. Nul fout! Het heeft zelfs het nieuws gehaald, zo bijzonder was het.’

‘In het begin voelde de taal nog een beetje als Chinees, maar gaandeweg leer je het. Inmiddels voel ik me ook echt Nederlander. Ik ben in 2008 nog teruggegaan naar Libanon. Dat was echt een turning point. Al die tijd dat ik in Nederland was miste ik het. Het eten, de mensen, het weer. Het blijft een innerlijke strijd. Een Libanees in Nederland, wat bezielde me? Teruggaan heeft dat veranderd. Ik voelde me een toerist en besefte dat Nederland echt mijn thuis is.’

In haar eerste paar jaar in Nederland, na het behalen van haar examen, vindt ze een baan bij een groot Amerikaans bedrijf. Wat begon als een tijdelijke functie voor drie maanden, werd een baan voor drie jaar. Ze vervulde er de rol van accountmanager voor het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Een mooie, leerzame en succesvolle periode. Totdat de crisis haar intrede doet. Opeens staat ze weer op straat, maar dit keer met een droom: tolk worden.

‘Ik weet nog dat ik bij mezelf dacht: waarom word ik geen tolk? Ik spreek vier talen! Ik kom erachter dat de opleiding niet alleen heel duur is, maar dat deze ook nog eens in Limburg is. Met een jonge dochter was dit niet te doen. Ooit krijg ik mijn kans, hield ik mezelf voor.’

‘Dit moet zo zijn!’

Tot het zover is gaat Emma aan de slag als maatschappelijk en juridisch adviseur bij VluchtelingenWerk, om asielzoekers te helpen. ‘En opeens zag ik het. Dat moment vergeet ik nooit meer. Het is 2015 als ik een vacature zie voor tolk in opleiding en dacht ‘dit moet zo zijn!’. Niet alleen wordt de opleiding betaald, ik voldoe ook aan álle eisen: ik spreek meerdere talen, ben hoogopgeleid en heb een migrantenachtergrond. Het was zó bijzonder. Dit was mijn droom, dit was mijn kans en ik kon niet anders dan die kans met beide handen aanpakken.’

Via TvcN (Tolk en vertaalcentrum Nederland) solliciteert Emma en start ze met de opleiding. Sinds 1 januari 2016 is ze officieel tolk en werkt ze als zzp’er via TvcN. Tijdens de diploma-uitreiking zegt Robert Blaauw, managing director van TvcN: ‘Stop hier niet. Dit is geweldig, maar wordt beëdigd tolk. Dat brengt je nog zoveel verder.’

Mensen elkaar laten begrijpen

‘Die nacht kon ik niet slapen. Ik bleef maar denken aan die extra stap. Ik besloot ervoor te gaan. Sinds 13 januari 2017 ben ik beëdigd tolk. Het is letterlijk een droom die uitkomt!. Ik voel mee met de mensen die ik help. Mensen elkaar laten begrijpen, dat is zo bijzonder.

In mijn vak blijf ik natuurlijk altijd neutraal, maar ik weet wat asielzoekers doormaken. Je moet accuraat zijn: het is verantwoordelijk en secuur werk: iemands leven kan er vanaf hangen. Je moet weten hoe je met mensen moet omgaan om de boodschap goed over te brengen en er mag geen enkel misverstand ontstaan. Een misverstand kan zomaar bepalend zijn voor de uitkomst van een procedure.’

Nooit geloofd

‘Mijn meest bijzondere opdracht was tolken voor een wel heel speciaal persoon: Mw. mr. Inge Zuidhoek, mijn advocate van toen ik zelf asielzoeker was. In de opdracht zag ik háár naam staan. Zíj had een tolk nodig. Ik wilde niets liever dan deze opdracht krijgen. Dat ik na zoveel jaar haar kon helpen, dat was zo bijzonder. Als iemand mij destijds had verteld dat ik dit 15 jaar later zou doen, had ik je nooit geloofd. Het respect komt van twee kanten: want zij is minstens net zo trots. We werken inmiddels vaker samen. Soms geloof ik het nog steeds niet.’

Emma kwam hier en begreep de mensen om haar heen niet. Inmiddels is dat compleet veranderd. ‘Zonder de hulp en inzet van mensen bij TvcN, zoals Robert, was ik nu nog aan het dromen. In plaats daarvan werk nu hard en kan ik ervoor zorgen dat mensen elkaar begrijpen. Bijzonder hoe het kan lopen, eigenlijk.’

Ben je na het verhaal van Emma geïnspireerd geraakt of wil je meer weten over TvcN? Bezoek de website voor meer informatie.

  • tvcn
  • vertalen
  • tolk
  • helpen

Log in